Stuartlar, İç Savaş ve Şanlı Devrim
I. Elizabeth 1603’te çocuksuz öldü. Kuzeni İskoçya Kralı VI. James, İngiltere, Galler ve İrlanda’nın kralı I. James oldu. İskoçya ayrı bir ülke olarak kaldı. Onun döneminde King James İncili (Authorised Version) hazırlandı.
İrlanda’da topraklara el konuldu ve özellikle Ulster’de İskoçya ve İngiltere’den gelen Protestan yerleşimcilere toprak verildi. Bu yerleşimlere plantation denirdi.
I. Charles “Kralların İlahi Hakkı”na inandı ve Parlamento olmadan yönetmeye çalıştı. 1642’de Parlamento destekçileri (Roundheads) ile kral destekçileri (Cavaliers) arasında iç savaş başladı. Parlamento Marston Moor (1644) ve Naseby (1645) savaşlarını kazandı. I. Charles 1649’da idam edildi.
İngiltere, Commonwealth adlı bir cumhuriyet oldu. Oliver Cromwell’e Lord Protector unvanı verildi. 1658’deki ölümünden sonra Parlamento, 1660’ta II. Charles’ı geri çağırdı — buna Restorasyon denir.
II. Charles döneminde Londra’da büyük bir veba (1665) ve Büyük Londra Yangını (1666) oldu. Sir Christopher Wren yeni St Paul’s Katedrali’ni tasarladı. Habeas Corpus Yasası (1679), kimsenin yasa dışı olarak tutulamayacağını güvenceye aldı. Doğa bilgisini geliştirmek için Royal Society kuruldu; Sir Isaac Newton ilk üyelerindendi.
II. James Katolikti. 1688’de Protestan liderler, James’in kızı Mary’nin Hollandalı eşi Oranj’lı William’ı ülkeyi işgal etmeye davet etti. James kaçtı. Buna Şanlı Devrim (Glorious Revolution) denir. William, 1690’da İrlanda’daki Boyne Savaşı’nda James’i yendi.
Haklar Bildirgesi (Bill of Rights, 1689) Parlamento’nun haklarını ve kralın yetkisinin sınırlarını teyit etti. Bu, anayasal monarşinin başlangıcıydı. Bir Katolik hükümdar olamaz.
Temel bilgiler
- 1603 — İskoçya Kralı VI. James, İngiltere Kralı I. James olur (tacların birleşmesi).
- 1642 — İç savaş başlar: Cavaliers (kral) ve Roundheads (Parlamento).
- 1649 — I. Charles idam edilir; Commonwealth.
- 1660 — II. Charles ile Restorasyon.
- 1665 — Büyük Veba; 1666 — Büyük Londra Yangını.
- 1679 — Habeas Corpus Yasası.
- 1688 — Şanlı Devrim; 1689 — Haklar Bildirgesi; 1690 — Boyne Savaşı.
Önemli tarihler
Önemli kişiler
- :
- :
- :
- :
- :
- :
Akılda tutma ipuçları
- Cavaliers kral için savaştı; Roundheads (kısa saçlılar) Parlamento için.
- “Veba ’65, Yangın ’66.”
- Habeas Corpus Latince “kişiyi mahkemeye getir” anlamına gelir.
Örnek sorular
1. In which year was the Great Fire of London?
- 1605
- 1665
- 1666
- 1688
Cevabı göster
Büyük Londra Yangını 1666’daydı. Büyük Veba bir yıl önce, 1665’teydi.
2. Who became King of England after Elizabeth I died in 1603?
- Charles I
- James VI of Scotland (James I of England)
- William of Orange
- Oliver Cromwell
Cevabı göster
Elizabeth’in çocuğu yoktu; bu yüzden kuzeni İskoçya Kralı VI. James, İngiltere, Galler ve İrlanda’nın kralı I. James oldu.
3. What were the supporters of the king called in the English Civil War?
- Roundheads
- Cavaliers
- Jacobites
- Whigs
Cevabı göster
Kralın destekçileri Cavaliers, Parlamento’nun destekçileri Roundheads idi.
4. In which year did the English Civil War begin?
- 1603
- 1642
- 1660
- 1688
Cevabı göster
Kral ile Parlamento arasındaki iç savaş 1642’de başladı.
5. What happened to Charles I in 1649?
- He was restored to the throne
- He was executed
- He fled to France
- He signed the Bill of Rights
Cevabı göster
I. Charles 1649’da idam edildi ve İngiltere Commonwealth adlı bir cumhuriyet oldu.
“Stuartlar, İç Savaş ve Şanlı Devrim” konusundaki 42 sorunun hepsini uygulamada çöz: deneme sınavları, aralıklı tekrar ve ilerleme takibiyle. Ücretsiz ve internetsiz çalışır.
Pratiğe başla