Birlik, Aydınlanma ve Sanayi
1707’de Birlik Yasası (Act of Union) İngiltere, Galler ve İskoçya’yı birleştirerek Büyük Britanya Krallığı’nı kurdu. İskoçya kendi hukuk ve eğitim sistemini ve Presbiteryen Kilisesi’ni korudu.
Kraliçe Anne’in yaşayan çocuğu yoktu; bu yüzden 1714’te Parlamento bir Alman olan I. George’u kral seçti. İyi İngilizce konuşamadığı için bakanları daha önemli hale geldi. Sir Robert Walpole 1721–1742 yılları arasında ilk Başbakan oldu.
Jakobitler Stuartları tahta geri getirmek istedi. 1745’te Charles Edward Stuart (Bonnie Prince Charlie) İskoçya’ya çıktı, ancak ordusu 1746’da Culloden Savaşı’nda yenildi. Daha sonra Highland Clearances denen dönemde birçok İskoç toprak sahibi koyun ve sığır yetiştirmek için küçük çiftlikleri yok etti.
Aydınlanma, siyaset, felsefe ve bilimde yeni fikirler getirdi; önde gelen düşünürlerin çoğu İskoçyalıydı: Adam Smith (ekonomi), David Hume (insan doğası) ve James Watt (buhar gücü).
Sanayi Devrimi 18. ve 19. yüzyıllarda sanayinin hızlı gelişimiydi. Britanya büyük ölçekte sanayileşen ilk ülkeydi. Richard Arkwright atla çalışan iplik fabrikaları, sonra da buhar makineleri geliştirdi. Bessemer süreci büyük miktarda çelik üretmeyi mümkün kıldı.
Sake Dean Mahomet, 1810’da Londra’da Britanya’nın ilk köri restoranı Hindoostane Coffee House’u açtı. Ayrıca Britanya’ya “şampuanlama”yı (Hint baş masajı) tanıttı.
Köle ticareti birçok kişiyi zengin etti. İlk resmi kölelik karşıtı grupları Quakerlar kurdu. Milletvekili William Wilberforce önemli bir rol oynadı. Köle ticareti 1807’de, kölelik ise 1833’te tüm Britanya İmparatorluğu’nda kaldırıldı. Sonrasında özgür kalan kölelerin yerine yaklaşık 2 milyon Hint ve Çinli işçi çalıştırıldı.
1776’da 13 Amerikan kolonisi bağımsızlığını ilan etti. Britanya Fransa ile savaştı: Amiral Nelson 1805’te Trafalgar Savaşı’nı kazandı ama öldü; Wellington Dükü 1815’te Waterloo Savaşı’nda Napolyon’u yendi. 1801’de İrlanda Büyük Britanya ile birleşti.
Temel bilgiler
- 1707 — Birlik Yasası: Büyük Britanya Krallığı.
- Sir Robert Walpole — ilk Başbakan (1721–42).
- 1746 — Culloden Savaşı: Jakobitlerin yenilgisi.
- 1807 — köle ticareti kaldırıldı; 1833 — İmparatorlukta kölelik kaldırıldı.
- 1805 — Trafalgar (Nelson); 1815 — Waterloo (Wellington).
- 1801 — İrlanda ile Birlik Yasası: Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı.
- Nelson Sütunu Trafalgar Meydanı’ndadır; gemisi HMS Victory Portsmouth’tadır.
Önemli tarihler
Önemli kişiler
- :
- :
- :
- :
- :
- :
- :
- :
- :
- :
Akılda tutma ipuçları
- Kölelik: “1807 ticaret, 1833 kölelik” — önce ticaret, sonra köleliğin kendisi bitti.
- T, W’den önce gelir: Trafalgar (1805, deniz, Nelson) Waterloo’dan (1815, kara, Wellington) önce.
Örnek sorular
1. Who was the first Prime Minister?
- Winston Churchill
- Sir Robert Walpole
- William Pitt
- Duke of Wellington
Cevabı göster
Sir Robert Walpole, 1721–1742 yılları arasında ilk Başbakandı.
2. What did the Act of Union of 1707 create?
- The United Kingdom of Great Britain and Ireland
- The Kingdom of Great Britain
- The Commonwealth
- The Church of England
Cevabı göster
1707 Birlik Yasası İngiltere, Galler ve İskoçya’yı birleştirerek Büyük Britanya Krallığı’nı kurdu.
3. What did Scotland keep after the Act of Union in 1707?
- Its own king
- Its own legal and education systems and Presbyterian Church
- Its own army
- Its own currency only
Cevabı göster
İskoçya kendi hukuk ve eğitim sistemlerini ve Presbiteryen Kilisesi’ni korudu.
4. Who led the Jacobite rising of 1745?
- Robert the Bruce
- Charles Edward Stuart (Bonnie Prince Charlie)
- Oliver Cromwell
- James VI
Cevabı göster
Bonnie Prince Charlie olarak bilinen Charles Edward Stuart, 1745’te İskoçya’ya çıktı.
5. Which Scottish poet is known as “The Bard”?
- Sir Walter Scott
- Robert Burns
- Dylan Thomas
- Robert Louis Stevenson
Cevabı göster
Robert Burns (1759–96) “The Bard” olarak bilinir. En ünlü şarkısı Yeni Yıl’da söylenir.
“Birlik, Aydınlanma ve Sanayi” konusundaki 44 sorunun hepsini uygulamada çöz: deneme sınavları, aralıklı tekrar ve ilerleme takibiyle. Ücretsiz ve internetsiz çalışır.
Pratiğe başla