Orta Çağ ve Magna Carta
Orta Çağ 1066’dan 1485’e kadar sürdü. 1284’te İngiltere Kralı I. Edward, Galler’i İngiliz Tacı’na bağlayan Rhuddlan Statüsü’nü (Statute of Rhuddlan) çıkardı. İngilizler İskoçya’yı fethedemedi: 1314’te Robert the Bruce önderliğindeki İskoçlar Bannockburn Savaşı’nda İngilizleri yendi.
İngiliz kralları Fransa ile Yüz Yıl Savaşları denen uzun bir savaş yaptı (aslında 116 yıl sürdü). Ünlü savaşlardan biri 1415’teki Agincourt Savaşı’dır; V. Henry’nin ordusu Fransızları yendi.
1348’de Kara Ölüm (Black Death) denen veba Britanya’ya geldi. İngiltere nüfusunun yaklaşık üçte biri öldü. Sonrasında işgücü sıkıntısı oldu ve köylüler daha yüksek ücret istemeye başladı.
1215’te Kral John soyluları tarafından Magna Carta’yı (Büyük Ferman) kabul etmeye zorlandı. Magna Carta, kralın bile yasaya tabi olduğu fikrini getirdi. Soyluların haklarını korudu ve kralın vergi toplama, yasa yapma veya değiştirme yetkisini sınırladı.
Parlamento gelişmeye başladı: soylular, büyük toprak sahipleri ve piskoposlar için Lordlar Kamarası; şövalyeler ve kasabalardaki varlıklı kişiler için Avam Kamarası. İskoçya’da parlamentonun Estate denen üç kamarası vardı: lordlar, halk ve din adamları.
Norman Fransızcası ve Anglo-Sakson dili zamanla birleşerek İngilizceyi oluşturdu. Geoffrey Chaucer “Canterbury Hikâyeleri”ni yazdı. William Caxton İngiltere’de matbaa ile kitap basan ilk kişiydi.
1455’te Lancaster Hanedanı (kırmızı gül) ile York Hanedanı (beyaz gül) arasında Güller Savaşı başladı. Savaş 1485’te Bosworth Field Savaşı’nda Henry Tudor’un Kral III. Richard’ı yenmesiyle bitti. VII. Henry, York’lu Elizabeth ile evlenerek aileleri birleştirdi. Tudor gülü kırmızı ve beyazı birleştirir.
Temel bilgiler
- 1215 — Magna Carta: kral bile yasaya tabidir.
- 1284 — Rhuddlan Statüsü (Galler İngiliz Tacı’na bağlandı).
- 1314 — Bannockburn Savaşı: Robert the Bruce İngilizleri yener.
- 1348 — Kara Ölüm: İngiltere nüfusunun yaklaşık üçte biri öldü.
- 1415 — Agincourt Savaşı (Yüz Yıl Savaşları).
- 1455–1485 — Güller Savaşı, Bosworth Field’da sona erdi.
- Örf ve adet hukuku (common law) emsallerden (önceki kararlardan) gelişir; yazılı hukuk (statute law) Parlamento tarafından yazılır.
Önemli tarihler
Önemli kişiler
- :
- :
- :
- :
- :
Akılda tutma ipuçları
- Magna Carta 1215 — “kral da yasaya uyar”.
- Güller Savaşı: Lancaster = Kırmızı, York = Beyaz.
Örnek sorular
1. In which year was Magna Carta agreed?
- 1066
- 1215
- 1314
- 1485
Cevabı göster
Kral John, Magna Carta’yı 1215’te kabul etti.
2. Which king was forced to agree to Magna Carta?
- King Richard I
- King John
- King Henry II
- King Edward I
Cevabı göster
Kral John, 1215’te soyluları tarafından Magna Carta’yı kabul etmeye zorlandı.
3. What was the main idea established by Magna Carta?
- The king could make any law he liked
- Even the king was subject to the law
- Women should have the vote
- The Church should rule England
Cevabı göster
Magna Carta, kralın bile yasaya tabi olduğu fikrini getirdi. Ayrıca kralın vergi toplama ve yasa yapma ya da değiştirme yetkisini kısıtladı.
4. Who led the Scots to victory at the Battle of Bannockburn in 1314?
- William Wallace
- Robert the Bruce
- Kenneth MacAlpin
- Bonnie Prince Charlie
Cevabı göster
Robert the Bruce 1314’te Bannockburn’de İngilizleri yendi ve İskoçya fethedilmeden kaldı.
5. What proportion of England’s population died in the Black Death?
- About one tenth
- About one quarter
- About one third
- About half
Cevabı göster
1348’de gelen Kara Ölüm’de İngiltere nüfusunun yaklaşık üçte biri öldü.
“Orta Çağ ve Magna Carta” konusundaki 41 sorunun hepsini uygulamada çöz: deneme sınavları, aralıklı tekrar ve ilerleme takibiyle. Ücretsiz ve internetsiz çalışır.
Pratiğe başla